Vandaag in Aardenburg, nadat de mist in de namiddag was opgetrokken, trok ik erop uit met rugzak en rubberen laarzen aan, gewapend met klembord en balpen. Het parcours voor de kruidenwandeling 'Prille lente' wou ik afkloppen. Kwestie van naar fase 'draaiboek' te kunnen gaan.
De verwondering sloeg toe. Onverwacht want mijn enige doel was de definitieve bepaling van het parcours en de daarbij horende opluchting. Focus op variatie in omgeving, duurtijd en afstand. Analyse en inventarisatie van de aanwezige specimen. Toen gebeurde het. Eerst een paar luttele plantjes aan de voet van een haag, dan onder de oude paardenkastanjes en verder hele tapijten nabij een zwarte elzenbosje. Maarts viooltje.
Maarts viooltje
Wanneer de eerste zon de natuur begint te verwarmen en de bomen nog kaal zijn, verschijnt een kleine, mysterieuze bloem: het Maarts viooltje (Viola odorata).
Deze plant uit de Violaceae is in onze streken zogezegd zeldzaam maar ik heb de indruk dat iedereen hem dit jaar vindt. Ze bloeit nu en vult de lucht met haar geur.
De bloemen staan op een lange steel en trekken vroege vlinders aan. In het onderste kroonblad zit namelijk een klein spoor met nectar waar deze voorjaarsvlinders gretig van drinken. Terwijl ze dat doen, zorgen ze voor de bestuiving van de bloem.
De donkergroene, hartvormige bladeren groeien langs kruipende stengels en vormen vaak kleine groene tapijtjes die zelfs in de winter zichtbaar blijven. In de zomer maakt het viooltje zelfs gesloten bloemen die zichzelf bestuiven, een slimme manier om zeker te zijn van voortplanting die cleistogamie heet.
Het Maarts viooltje is ook een stinzenplant: een voorjaarsplant die sinds de 16e eeuw rond oude buitenplaatsen, kloosters en landgoederen werd aangeplant en daar vaak verwilderde.
Symboliek en weetjes
In de Oudheid was het viooltje gewijd aan de godin Aphrodite en stond het voor verleiding en liefde.
In het christendom kreeg de bloem een andere betekenis en werd ze verbonden met Maria als symbool van zuiverheid en bescheidenheid.
In Griekenland is ze de nationale bloem.
Inhoudsstoffen
Het viooltje bevat onder andere saponinen, flavonoïden, salicylzuurmethylester slijmstoffen en etherische olie. Traditioneel wordt het gebruikt voor:
- de luchtwegen
- huid en littekens
- hoofdpijn
Vandaag zag ik honderden Maartse viooltjes, op verschillende plaatsen. Als een paarse draad liepen ze door het parcours en verbonden ze de ene locatie met de andere. Ik had bijna spijt dat de kruidenwandeling niet vandaag geprogrammeerd was. De zon wierp bovendien een prachtig licht over Aardenburg. Heel wat bloesems zoals van de sleedoorn staan te springen om open te barsten. Vlier vertoonde al knopjes zo klein als speldenkoppen voor haar bloesem. Es toonde zijn grote zwarte knoppen. De typische blaadjes van geel nagelkruid en het zevenblad stonden als een groen leger parmantig naast elkaar. De kruidenwandeling wordt alleszins de moeite dankzij de prille lente.
Bronnen
